|
ls/ft
ofSy'ª r'Dn'ªsf] kfrf}+ /fli6«o dxflwj]zgåf/f
kfl/t k|:tfjx¿–
!= lnDa" hfltsf] cfTdlg0f{osf]
clwsf/nfO{ /fHon] ;;Ddfg dfGotf k|bfg u/f]; egL ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf]
kfrf}+ /fli6«o dxflwj]zg k|:tfj kfl/t ub{5 .
@= lnDa" nufot ;a} hflt, hghflt, cflbjf;L ;d'bfosf] ;f+:s[lts ljsf;sf
nflu /fHon] :ki6 ax';f+:s[lts gLlt cjnDag ug'{kg]{ ls/ft ofSy'ª
r'Dn'ªsf] kfrf}+ /fli6«o dxflwj]zg k|:tfj kfl/t ub{5 .
#= b]zdf ljBdfg åGå / czflGtdf ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf]
kfrf}+ dxflwj]zg ulx/f] lrGtf JoQm ub{5 . xfn ljsl;t o'4lj/fd / jftf{sf]
k|s[ofk|lt ulx/f] rf;f] /fVb} ;a} kIfnfO{ bL3{sfnLg ;dfwfgtkm{ pGd'v
x'g xflb{s cfu|x cflbjf;L hghfltx¿sf] ;d:ofnfO{ ;Daf]wg ug{ of]
jftf{ k|s[ofdf cflbjf;L hghfltx¿sf] ;xeflutfsf nflu ;DalGwt kIfx¿;+u
hf]8bf/ cfu|x ug]{ k|:tfj kfl/t ub{5 .
$= @)%( ;fn d+;L/ @@ ut]sf lbg t]x|y'd lhNnfsf] ;b/d'sfd d]oªn'ª
ahf/sf] d'Vo efu cfunfuLaf6 Wj:t x'bf+ ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª
t]x|y'd zfvf ;d]t Wj:t ePsf]n] k'glgdf{0fsf] nflu cf–cfkmgf] If]qaf6
oyf;So ;xof]u ug]{ k|lta4tf /xg] k|:tfj kfl/t ub{5 .
%= lnDa" efiffdf k|fylds txdf dfWodsf] ?kdf / lgDg dfWolds, dfWolds
/ pRr lzIffdf ljifosf] ?kdf k7gkf7g ug{sf nflu of] dxflwj]zg ;DalGwt
lgsfodf hf]8bf/ dfu ub{5 .
^= ls/ft lnDa" hfltsf] >l't k/Dk/fdf cfwfl/t d'Gw'dnfO{ hLjGt
/fVg lnDa"x¿nfO{ To;tkm{ cu|;/ /xg] k|f]T;fxg ug]{ k|lta4tf
of] dxflwj]zg hfx]/ ub{5 .
&= d'n'ssf] jt{dfg t/n kl/l:yltnfO{ Wofgdf /fVb} kl/jlt{t l:yltdf
ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf] e"ldsfnfO{ ;+:yfsf] p2]Zo, lnDa"
hfltsf] xs / clwsf/df k|lts"n c;/ gkg]{ u/L e"ldsf lgjf{x
ug]{ k|:tfj kfl/t ub{5 .
*= wGojfb k|:tfj M ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf] kfrf}+ /fli6«o
dxflwj]zgnfO{ ;kmntfk"j{s ;DkGg ug{ ;xof]u k'¥ofpg] ljleGg,
;+3;+:yf, JolQm, :jo+;]jL nufot kfrf}+ /fli6«o dxflwj]zgnfO{ ;kmntfk"j{s
Joj:yfkg ug]{ ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª lhNnf sfo{ ;ldlt ;'g;/L,
w/fg gu/ sfo{;ldlt / To; cGtu{tsf ;ldltx¿nfO{ xflb{s wGojfb 1fkg
ug]{ k|:tfj kfl/t ub{5 .
ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª
s]Gb|Lo sfof{no
dxfnIdL:yfg, nlntk'/
latf{df]8df
lnDa" ;flxTosf/x?sf] a[xt\ e]nf lnDa" efiff ;flxTo k|lti7fgÚaGof]
;gdfg r]Dhf]ª
kf}if–ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf] k|fof]hgdf k'if @% / @^
;Dd emfkfsf] latf{df]8df lnDa" efifL ;flxTosf/x?sf] k|yd P]ltxfl;s
e]nf ;DkGg ePsf] 5 . lnDa"jfg If]qsf k|foM ;a} ;flxTosf/x?sf] hd36
ePsf] pQm e]nfn] lnDa" efiff tyf ;flxTonfO{ dfly p7fpgsf] nflu
7f]; sfo{qmd lbg / ;lqmo g]t[Tj k|bfg ug{sf] nflu lnDa" efiff tyf
;flxTo k|lti7fgsf] u7g ;d]t u/]sf] 5 .
ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª emfkf zfvfsf] sfo{nosf] ;efsIfdf cfof]hgf
ul/Psf] pQm b'O{ lbg] e]nfsf] pb\3f6g ;dfh;]jL u'Ghdfg ;'Aafn] ug'{
ePsf] lyof] . pb\3f6g dGtAosf] qmddf k|d'v cltly ;'Aafn] eGg'eof]–cj;/,
;+/If0f, k|]/0ff / ;fwg;|f]tsf] sdLn]] k|ltef db{5 . o:tf e]nfn] :yflkt
;flxTosf/ / gjf]lbt k|ltef aLr k'nsf] e"ldsf lgefp“5 . pxf“n]
yKg' eof]–xfd|f] df}lnstf, klxrfg / ;Eotf eg]sf] xfd|} efiff,
;+:s[lt / ;flxTo xf] . efiff k|of]usf] s'/f xf] . xfdLn] xfd|f] efiffnfO{
;flxTodf k|of]u ug'{k5{ . o;f] ubf{ efiff klg af“R5 / ;flxTo klg
km:6fp“5 . pxf“n] nf]kf]Gd'v cj:yfdf k'u]sf g]kfn / ljZjel/sf
s]xL efiffx?sf] pbfx/0f k]z ub}{ 7"nf efiffx?sf] cltqmd0f a9\b}
uPsf] kIfnfO{ ulDe/tfsf] ;fy lng' kg]{df hf]8 lbg' eof] . lnDa"
efiff d'Gw'dL -cfn+sfl/s_ efiff / af]nrfnsf] efiff ePsf]n] ljZjsf ;d[4
efiffleq kg]{ atfpg' eof] .
al/i7 lnDa" ;flxTosf/ k'ik yfD;'xfªn] k|hftGq cEo'[bo x'g'cl3sf]
k|lts'n ;dosf] :d/0f u/fp“b} clxn] klxnfeGbf cg's"n 38L /x]klg
/fHon] ljleGg hghflt / cflbjf;Lx?sf] df}lns ;flxTosf] ;+/If0f, ;+j4{g
ug{ lxlRsrfO/x]sf] s'/fdf Wofgfsif{0f u/fpg' eof] . pxf“sf] yk
syg lyof]–klxnf dft[efiffdf ;flxTo ;[hgf ug]{ ;|:6fnfO{ b]zb|f]xL
elgGYof] . clxn] km/s olt xf] –clxn] ;flxTo ;[hgf ug]{ 5'6 t 5
t/ cj;/sf 9f]sfx? eg] ;+lawfgd} aGb ul/Psf 5g\ .
lnDa" ;flxTodfly rrf{ ub}{ ;flxTosf/ yfD;'xfªn] lnDa"
hfltsf] …tlª;ª tSdf d'Gw'dÚ ljZjs} 7"nf]
dxfsfAo ePsf] atfpg' eof] . pxf“n] xfdLleqsf] laBdfg lvrftfgLn]
xfdLnfO{ g} 3f6f k'¥ofpg] atfp“b} l;l/h+uf lnlk cfn]vgdf v6\s]sf]
lajfb / c;xdltnfO{ o:tf e]nfx?af6 cGTo ug'{ kg]{df hf]8 lbg' eof] .
;fy} lgoldt ?kdf ;flxlTos kqklqsfsf] k|sfzgdf lnDa" hflt;“u
;+a4 ;+:yfx? h'6\g' kg]{ ;'emfj klg lbg' eof] .
;flxTosf/ o]xfª nfjtLn] lnDa" hfltdf hflto, /fhg}lts / ;f“:s[lts
r]tgfsf] :t/ lgs} dfly pl7;s]sf]n] gof“ k':tfdf lnDa" ;flxTo
;[hgf ug]{x?sf] af9L cfO/x]sf] atfpg' eof] . ;efkltsf] cf;gaf6 af]Nb}
;flxTosf/ xl/ rf]ªafªn] ;flxTo / bz{gn] ;dfhnfO{ ;Eotfsf]
prfO{df p7fpg] / lnDa" ;dfhsf] las[lt / la;+ultnfO{ lg?k0f ug'{kg]{
atfpg' eof] .
e]nfsf] bf];|f] lbg lnDa" ;flxTosf] k|f/lDes r/0fb]lv at{dfgsfn;Ddsf]
lasf;qmdaf/] a[xt\ 5nkmn ePsf]lyof] . lnDa" efiff / ;flxTodfly
cd/ t'Dofxfªn] sfo{kq k]z ug'{ ePsf] lyof] . To;kl5 tLgj6f ;d"xdf
ljeflht eO{ lnDa" ;flxTodf b]lvPsf ;d:of / To;sf] ;dfwfgaf/] Aofks
5nkmn ul/Psf] lyof] . 5nkmnn] ;+lawfgdf /fli6«o efiffx?nfO{ g]kfnL
efiff;/x dfGotf glbg' / cfd;+rf/sf dfWoddf sd cj;/ ldNg' g} k|d'v ;d:ofsf]
?kdf /x]sf] lg:sif{ lgsfn]sf] lyof] .
klxnf] lbg ;DkGg ;flxlTos uf]li7df k'ik yfD;'xfª, o]xfª nfjtL,
/gaxfb'/ d]Gofªaf], g/axfb'/ of]ªxfª, xl/ rf]ªafª,
/fh]Gb| ha]u', nIdL s'df/ ;]df{, ofd kofªu', 6]saxfb'/ of]ªxfª,
cd/ t'Dofxfª ,ofz]nL of]ªxfª , cOGb«;'Gb/ g]Djfª
,sdnf cfªb]Da] , onDa/ ldSjf , ledf vh'd , b]p/fnL sGbªjf,
rGb|l;+ g]Dafª, s'G5f]tL d]Gofªaf] cflbn] sljtf jfrg u/]sf
lyP eg] b'uf{ g]Djfªn] xfOs' jfrg ug'{ ePsf] lyof] . To:t} ;gdfg
r]Dhf]ªn] uhn jfrg ug'{ ePsf] lyof] .
pQm sfo{qmddf k|d'v cltly u'Ghdfg ;'Aafn] la?kfIF k|sfzgn] k|sflzt u/]sf]
…gflDwªuf]Ú ;flxlTos xjfO{ dfl;ssf] ladf]rg ug'{ ePsf
lyof].. sfo{qmdsf] aLrdf åGbdf cfwfl/t k|x;g -gf6s _ klg k|bz{g
ul/Psf] lyof] . snfsf/x? ofz]nL of]ªxfª, gjLgsnf cfªb]Da]
/ /f];g cfª\a'xfªsf] /f]rs e"ldsf /x]sf] pQm k|x;gn]
/fd|f] k|ltlqmof kfPsf] lyof .
pQm P]ltxfl;s e]nfn] ;flxTosf/ g/axfb'/ of]ªxfªsf] ;+of]hstTjdf
!! ;b:oLo lnDa" efiff tyf ;flxTo k|lti7fg tby{ ;ldlt u7g u/]sf]
5 .
;ldltdf b'uf{ g]Djfª ;lrj / ;b:ox?df o]xfª nfjtL, /gaxfb'/
d]Gofªaf], ofd kofªu', /fh]Gb| ha]u', nIdLs'df/ ;]df{, /fdaxfb'/
Ojf/d, l8NnL lnªbd, sdnf cfªb]Da] / b]p/fnL sGbªjf /xg'
ePsf] 5 .
g'dfkm'ª
k|m|fG;df
g]kfnL syfgs rnlrq g'dfkm'ª gjf}+ e];f]n cGt/f{li6«o rnlrq
dxf]T;jdf k|ltikwf{sf] nflu Pl;lof v08af6 5gf}6 ePsf] lyof] . df3 @)
b]lv @( ut];Dd kmf|G;df ePsf] pQm dxf]T;jdf g]kfn, rLg, ef/t, lslu{:tfg,
hfkfg, >Ln+sf, / 6sL{sf u/L ( j6f rnlrqx?n] k|ltikwf{ u/]sf lyP .
;j{>]i7 lgb]{zs, rnlrq / bz{s 5gf}6 u/L tLg lawfdf k'/:sf/ lbOPsf]
;f] rnlrq dxf]T;jdf efu lng] g'dfkm'ªsf lgb]{zs gjLg ;'Aafn] efulng'
ePsf] lyof] .
Do'lgv jfgjN8{ xfp; / k'jL{ km|fG;sf] lkmNd kmf]/dn] ljz]if ?kdf k|bz{g
u/]sf] g'dfkm'ª o'/f]lkog cf6{xfp; l;g]df xnx?df ;fj{hlgs k|bz{gdf
cfPsf] k|yd g]kfnL rnlrq ePsf] d]G5\ofo]d lkSr;{ hgfPsf] 5
hghflto
rf8kj{af/] cWoogsf] vf“rf]
df3–d'n'ssf ljleGg cflbjf;L hghfltx?sf df}lns rf8kj{x?af/] j}1flgs
cWoogsf] cfjZostf /x]sf] j'l4hLjLx?n] atfPsf 5g\ . pQm larf/ lqe'jg
ljZjljBfnosf k"j{ pks"nklt q}nf]Sogfy pk|]tLsf] cWoIftfdf
g]kfn ;f“:s[lts ;+:yfgsf] ;efsIfdf cfof]lht …xfd|f rf8–kj{Mlxhf],
cfh / ef]lnÚ ljifos cGt/lqmofdf atfOPsf] xf] .
sfo{qmddf k"j{ dfggLo uf]N5] ;fsL{n] xfd|f rf8kj{ lgDg ju{sf nflu
cfly{s af]em dfq ePsf] atfpg' eof] eg] ;+:s[ltljb\ xl//fd hf]zLn] rf8kj{sf]
cWoogsf] nflu ;+:s[ltsf] cWoog x'g'kg]{ atfpg' eof] . To;/L g} lnnfeQm
d\'gsdL{n] pkTosfsf rf8kj{ tGqljBfdf cfwfl/t ePsf] atfP .
lhtkfn ls/ftn] ls/ft /fO{x?n] dgfpg] pef}nL tyf pwf}nL ;fs]nfsf] ljljw
kIfsf] af/]df k|sfz kfg'{ eof] . ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf] tkm{af6
cd/ t'Dofxfªn] ls/ft lnDa"x?n] dfGg] rf8x? rf;f]s tªgfd,
sSkm]jf tªgfd, oSjf ;]jf, jlnxfª tªgfd / l;;]Sjf tªgfdsf]
ljljw kIfsf] af/]df hfgsf/L lb+b} cflbafzLsf rf8–kj{ ;+alGGwt
hfltn] dfq x}g ;a}n] ;a}sf] rf8 dgfpg' kg]{ / o;f] u/]df dfq rf8kj{sf]
;+/If0f x'g] tyf hghfltaLr ;dGjo x'g] atfpg' eof] .
o;/L dGtAo /fVg]x?df v]dgf/fo0f rf}w/L, ljqmd kl/of/, ltnf]sl;+ yfkfdu/,
eLd /.;fOnL, b]a]Gb| /f]sfdu/, ;'j0f{dfg rf}w/L / c/laGb l/dfn x'g'x'GYof]
.
lzl/h+uf ax'p2]ZoLo ;xsf/L ;+:yfn]t]>f] ;fwf/0f ;ef dgfof]
lzl/h+uf ax'p2]ZoLo ;xsf/L ;+:yfsf] t]>f] ;fwf/0f ;ef ut kf}if @&
ut] nlntk'/sf] hfjnfv]nl:yt :6fkm sn]hsf] ;ef xndf ;DkGg ePsf] 5 . pQm
sfo{qmd s[lif ljsf; a}+ssf k"j{ k|d'v b]a]Gb| k|tfk zfxn] pb\3f6g
ug'{ ePsf] lyof] . ;+:yfsf ;lrj s[i0fe'if0f vfk'[ªn] ;+:yfsf] jflif{s
k|ult k|lta]bg k]z ug'{ ePsf] lyof] .
k|lta]bg cg';f/ ;+:yf ^ nfv (^ xhf/ @ ;o @# ?k}+of a/fa/sf] gfkmfdf
rn]sf] 5 . lautsf jif{x?sf] t'ngfdf shf{ nufgLdf cToflws j[l4 ePsf]
hgfpb} cfly{s jif{ @)%(÷@)^) sf] % dlxgfdf dfq !@@=(& k|ltztn]
nufgL j[l4 ePsf] pNn]v ul/Psf] 5 .
;fwf/0f ;efn] ;+:yfn] k"“hL ;+/rgfdf kl/jt{g NofPsf] klg
hgfPsf] 5 . kl/jlt{t ;+/rgf cg';f/ clws[t k"“hL ?=% s/f]8af6
?=* s/f]8, hf/L k"“hL @ s/f]8af6 ?=$ s/f]8 / r'Qmf k"“hL
?= @% nfvaf6 ?=! s/f]8 k'¥ofPsf] 5 .
sfo{qmddf ;+:yfsf sf]iffWoIf d]h/ b]pdfg klSvdn] cfufdL sfo{qmdx?af/]
hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] .
sfo{qmddf cltlysf] ?kdf /fli6«o ;efsf ;b:o z'qm/fh ;+of]s, k"j{
dfggLo ;b:ox? ;'af; g]Djfª, ;'/]Gb| kmf]Daf], laho ;'Aaf, ls/ft
ofSy'ª r'Dn'ªsf cWoIf d~h'n ofSy'Daf, g]kfn hghflt dxf;+3sf
dxf;lrj afns[i0f dfa'xfª, ;xsf/L ;+:yfsf sfof{no k|ltlglw hjfxf/nfn
>]i7n] klg cf–cfÏgf] dGtAo /fVg'ePsf] lyof] .
sfo{qmd ;+:yfsf cWoIf xfªl;ª r]Dhf]ªsf] ;efkltTjdf ePsf]
lyof] . s[i0ff ;'Aafn] :jfut dGtAo /fVg' ePsf] pQm sfo{qmd pQdl;+ yfªb]gn]
;+rfng ug'{ ePsf] lyof] .
ls/ft
ofSy'ª r'Dn'ª ;dfhsNof0f pk;ldltsf] t]>f] ;fwf/0f ;ef ;DkGg
ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª sf7d8f+} zfvfsf] ;dfh sNof0f pk;ldltsf]
t]>f] ;fwf/0f ;ef sf7d8f+}sf] cgfdgu/df r'Dn'ªsf s]Gb|Lo cWoIf
d~h'n ofSy'ªafn] ut df3 %ut] k|d'v cltlysf] cf;gaf6 pb\3f6g ug'{
eof] .
pQm sfo{qmddf ;ldltsf sf]iffwIo bofk|;fb cfªa'xfªn] ;ldltn]
PDa'n]G; vl/b u/]b]lvsf] ODa'n]G;af6 k|fKt cfo–Aoosf] vr{ ljlj/0f
k]z ug'{eof] eg] xl/dfg t'DafxfDkm]n] ;ldltsf] ultljlwdfly k|sfz kfg'{
ePsf] lyof] .
sfo{qmddf /fli6«o ;efsf ;b:o z'qm/fh ;+of]s, xfªl;ª
r]Dhf]ª / uf]kfn >]i7n] klg cltlysf] cf;gaf6 af]Ng'ePsf] lyof]
. sfo{qmd ;ldltsf cWoIf cfOGb| cfªaf]sf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf]
lyof] . pQm sfo{qmddf ;/nf ;'Aafn] :jfut dGtAo /fVg' ePsf] lyof] . ;fwf/0f
;efn] k'/fgf] sfo{ ;ldltsf] sfof{jlw k"/f ePsf]n] gof“ sfo{
;ldltsf] rog ;d]t u/]sf] 5 . gof“ sfo{ ;ldltdf cfOGb| cfªaf]
cWoIf, a'w/fgL lnªb]g pkfwIo, xl/dfg tDafxfDkm] ;lrj, wgs'df/L
s'?Dafª ;x;lrj / bofk|;fb cfªa'xfª sf]iffwIo /xg' ePsf]
5 . To:t} ;b:ox?df ;/nf ;'Aaf, rGb| lnDa", x:tjL/ sfDafª,
bL3{l;+ yfD;'xfª, 8Da/wf]h jg]d, b]jLaxfb'/ t'DafxfDkm], t]haxfb'/
d]Gofªaf] / rGb| of]ªxfª /xg' ePsf] 5 eg] sfo{ ;ldltdf
;Nnfxfsf/sf] ?kdf xfªl;ª r]Dhf]ª, s]z/l;+ lnªb]g,
vu]Gb| Oªgfd, s[i0ffs'df/L ;'Aaf, eujfg ;'Aaf / wf} ;dz]/ /xg'
ePsf] 5 .
dfcf]afbL
/ ;/sf/ aLr o'4la/fd
;ziq hgo'4/t g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]afbL_ / ;/sf/ aLr df3 !% ut]b]lv
o'4la/fd ePsf] 5 . d'n'snfO{ cu|udgsf] lbzfdf n}hfgsf] nflu ;j{kIfLo
uf]nd]r ;Dd]ng , cGtl/d ;/sf/ / ;+lawfg ;efsf] r'gfjdf hfg] ;t{df jftf{
k|lqmofdf ;xefuL x'g dfcf]afbLn] o'4la/fd u/]sf] pQm kf6L{sf cWoIf k|r08n]
!( ut] Ps aQmAodfkm{t\ hgfpg' ePsf] 5 . dfcf]afbLn] ;+o'Qm s|flGtsf/L
hgkl/ifb\ g]kfnsf ;+of]hs 8f= afa'/fd e§/fO{sf] ;+of]hsTjdf kf“r
;b:oLo Ps jftf{ 6f]nLsf] ;d]t u7g u/]sf] 5 .
To:t} ;/sf/sf] tkm{af6 cfaf; tyf ef}lts of]hgf dGqL gf/fo0fl;+ k'gnfO{
k|f/lDes r/0fsf] jftf{ ug]{ lhDd]jf/L lbPsf] 5 .
o;} l;nl;nfdf k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGbn] df3 @) ut] b]zjf;Lsf] gfddf
;Daf]wg ub}{ dfcf]jfbLdfly nufOPsf] cft+ssf/L cf/f]k, 6fpsfsf] df]n
/ /]8sg{/ gf]l6; lkmtf{ lnOPsf] hgfpb} o'4 la/fdnfO{ :yfoL zflGtdf abNg
/fhg}lts bnx?;“u ;xof]usf] ck]Iff ug'{ ePsf] 5 .
r'Dn'ªsf]
dfuk|lt dGqLsf] k|ltj4tf
ls/ft ofSy'ª t]x|y'd lhNnf zfvfn] lgdf{0f u/]sf] r'Dn'ª lxd
:yfgLo k|zf;gn] hj/h:t eTsfPsf], d]oªn'ª ahf/ k'gM:yfkgf tyf
k'glgdf{0f ;ldltdf lnDa"x¿sf] pk]If ePsf] nfuotsf dfux¿
lnP/ df3 @( ut] r'Dn'ªsf s]Gb|Lo cWoIf d~h'n ofSy'Dafsf] g]t[Tjdf
Ps k|ltlglw d08n dfggLo ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL gf/fo0fl;+x k'g;dIf
uO{ cfÏgf] dfukq k]z u/]sf] lyof] .
o;kl5 ePsf ;xdltx¿ af/]df r'Dn'ªn] k|sflzt u/]sf k|];jQmJosf]
k"0f{ kf7 o; k|sf/ 5 M ut @)%( d+l;/ @@ ut] t]x|y'd lhNnfsf] ;b/d'sfd
d]oªn'ª ahf/df ePsf] leif0f cfunfuLaf6 Wj:t d]oªn'ª
ahf/ k'gMlgdf{0f tyf k'g:yf{kgf ug{sf] nflu …d]oªn'ª
ahf/ k'g:yf{kgf ;ldltÚ ag]/ sfo{ ul//x]sf] 5 . ;f] ;ldltn] eUgfjz]ifx¿
x6fpg] / ;Dofpg] qmddf ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf] Pstn] kSsL ejg
cfunfuLdf k/]tfklg ;fwf/0f lh0ff]{4f/ ubf{ sfd lbg] 7x/ t]x|y'd lhNnf
r'Dn'ª zfvfn] u/L geTsfpg] cfu|x ubf{ub}{ k'g:yf{kgf ;ldlt / :yfgLo
k|zf;gn] ;]gf / k|x/L t}gfy u/L ha/h:t eTsfPsf] lyof].
o;/L eTsfOPsf] ejgsf] Ifltk"lt{ >L % sf] ;/sf/n] lbg' kg]{,
lnDa" afx'Notf /x]sf] d]oªn'ª ahf/sf] k'gMlgdf{0f tyf
k'g:yf{kgf ;ldltdf ofSy'ª r'Dn'ª lhNnf zfvf / :yfgLo lnDa"
a'l4hLjLx¿sf] k|ltlglwTj x'g'kg]{, r'Dn'ª lxd-ejg_ oyf:yfgdf
agfOg' kg]{ cflb dfux¿ ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf s]Gb|Lo
cWoIf d~h'n ofSy'Dafsf] g]t[Tjdf Ps k|ltlglwd08n ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f
dGqL gf/fo0fl;+x k'g;dIf uO{ dfux¿ k|:t't u/]sf] 5 .
e"=k"= Gofo tyf sfg'g dGqL Pjd\ g]skf-Pdfn]_sf s]Gb+|Lo ;b:o
;'jf; g]Dafªsf] ;d]t pkl:ylt /x]sf] ;f] k|ltlglw d08n;“u
dGqL k'gn] t]x|y'dsf k|d]v lhNnf clwsf/L xl/nf]rg zdf{nfO{ t]x|y'd lhNnf
r'Dn'ª zfvfsf Ps hgf k|ltlglw / Ps hgf :yfgLo lnDa" a'l4hLjL
…d]oªn'ª ahf/ k'gMlgdf{0f tyf k'g:yf{kgf ;ldltÚdf
;dfj]z ug{ lgb]{zg lbg'ePsf] 5 . o;sf ;fy} o's], a'|gfO{, ef/t nufotsf
b]zdf sfo{/t uf]vf{nL ;]gfx¿, ljb]zdf sfo{/t cGo lnDa" bfh'efOx?
/ :yfgLo lnDa" ;d'bfoaf6 * nfv rGbf ;+sng u/L lgdf{0f ul/Psf] r'Dn'ª
lxd-ejg_ :yfgLo k|zf;gn] eTsfPsf] x'gfn] cj k'gMlgdf{0f ug'{ kbf{ kml/
rGbf ;+sng ug{ g;lsg] / ;+:yfsf] cfÏg} k"“hL ;d]t gePsf]n]
ejg k'gMlgdf{0f sfo{sf] nflu nfUg] cg'dflgt !) nfv /sd >L % sf] ;/sf/af6
pknAw u/fOlbg] ;fy} r'Dn'ª lxd-ejg_ oyf:yfgdf lgdf{0f ug{ lbOg]
dGqL k'gn] k|ltj4tf hfx]/ ug'{ePsf] 5 .
;f] k|ltlglwd08ndf r'Dn'ªsf s]Gb|Lo ;b:ox¿ /fdaxfb'/ t'DafxfDkm],
pQdl;+x yfªb]g, s]Gb|Lo kfif{b lnnfaxfb'/ t'DafxfDkm], r'Dn'ª
lhNnf cWoIf k|]daxfb'/ t'DafxfDkm], sf]iffWoIf ;'/]Gb|axfb'/ t'DafxfDkm]
nufot ;xefuL x'g'x'GYof].
dsfpdf
klg rf;f]s tªgfd
Zofds'df/ kfMs;f“jf
dsfpdf sfo{/t lnDa"x¿n] @)%( ;fnsf] ls/ft lnDa"x¿sf]
dxfg\ rf8 rf;f]s tªgfd d+l;/k"0f]{sf] lbg eJotfsf ;fy dgfPsf
5g\ .
lgd{n ktªjfsf] ;lqmotfdf dsfpdf /x]sf lnDa"x¿ Ps} ynf]df
e]nf eO{ rf;f]s tªgfd @)%(sf] ;'vb pknIodf z'esfdgf cfbfgk|bfg
ug'{sf ;fy} cGo ;Dk"0f{ lnDa" bfh'efO tyf lbbLalxgLx¿
nufot ;Dk"0f{ g]kfnLx¿df ;'v tyf ;Dj[l4sf] z'esfdgf klg
;f] e]nfdfkm{t\ JoQm u/]sf 5g\ .
;f] sfo{qmddf lnDa"x¿ k|s[ltk"hs ePsf]n] pgLx¿sf]
hGdb]lv d/0f;Ddsf] ;a} ljlwljwfg k|s[lt;“u ;DalGwt /x]sf] / ls/ft
lnDa"x¿sf] rf;f]s tªgfd nufotsf rf8x¿ o;}sf]
k|df0f ePsf] rrf{ Pjd\ 5nkmn ePsf] lyof] . o;sf ;fy} o:tf ls/ft lnDa"x¿sf]
cl:tTj;“u ;DalGwt /x]sf] rf8x¿ lg/Gt/ ?kdf dgfpg] k|ltj4tf
klg hfx]/ ul/Psf] lyof] . rf;f]s tªgfddf ls/ft lnDa"x¿n]
k"hf cf/fwgf ug]{ ljleGg b]jL–b]jtfx¿ h:tf] tfKkm]ª,
ld;]s, y'ªbfªaf, o'df;fDdfª, y]af;fDdfª, sfKkf]af
;fDdfª, kmfSd'/f, rvf]af cflbsf] rrf{ Pjd\ ;]jfcf/fwgf klg ;DkGg
ePsf] lyof] .
sfo{qmddf VofnL, kfnfd, ;fDnf] h:tf sfo{qmx¿ dgf]/~hgfTds lsl;dn]
k|:t't ul/Psf] lyof] . cGTodf ;f] sfo{qmd rfd'slyd's-;fd'lxs ef]h_df
kl/0ft eO{ ;dfkg ePsf] lyof] . :d/0fLo s] 5 eg] ut ;fnb]lv >L % sf]
;/sf/n] ls/ft ;d'bfosf] dxfg\ ls/ft rf8 -lnDa"sf] rf;f]s tªgfd,
ofSvfsf] rf;'jf, ;'g'jf/sf] kmf]n:of“b/ / /fO{sf] ;fs]nf_sf] pknIodf
d+l;/ k"0f]{sf] lbg ls/ft sd{rf/Lx¿nfO{ ! lbgsf] ljbf 3f]lift
ul/Psf] 5 .
l;l/h+uf ;flnssf] cgfj/0fdf cf“z'sf] e]n
e}/a cfªnf
cfÏgf] df}lns efiff, lnlk / ;+:s[ltsf] k|rf/ k|;f/ ubf{ub}{ d[To'
b08 lbOPsf ls/ft lje"lt l;l/h+ufsf] af/]df w]/} ls/ftLx?n] ;'g]sf
/ k9]sf lyP . t/ cfÏg} cf“vfcufl8 l;l/h+ufsf] ljeT;?kdf xTof
ul/Psf] b[io b]Vbf w]/} ls/ftLx? cf“vfel/ cf“z' kf/]/ /f]P,
>Wbfn] em's] .
uPsf] l;l/h+uf hGd hoGtLsf] cj;/df w/fgdf o:t} ePsf] lyof] . k'if dlxgfsf]
lr;f] df};d;“u} kfl/nf] 3fdsf] tfkdf w/fgsf] d'Vo k|a]ifåf/
tLgs'g]df w]/} ls/ftLx? l;l/h+ufsf] @((cf}+ hGdhoGtL dgfpg l;l/h+ufsf]
;flns cgfj/0f ;df/f]xdf pkl:yt ePsf lyP .
ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªåf/f sl/a !) nfv ?k}+ofsf] nufgLdf
lgdf{0f ul/Psf] pQm l;l/h+uf ;flns cgfj/0f ;df/f]xdf pk;l:yt ;a} ls/ftLx?sf]
Wofg 5f]lkPsf] l;l/h+ufsf] ;flnsdf s]lGb|t lyof] . nfdf] k|ltIff kZrft\
k|d'v cltly dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfh sNof0fdGqL uf]/]axfb'/ vkf+uLn]
;flnssf] cgfj/0f ug'{eof] . ls/ft lnlk, efiff, wd{, ;+:s[ltsf] k|rf/
k|;f/ ubf{ub}{ l;lSsdsf tTsfnLg ef]6] zf;sx?n] d[To' b08 lbOPsf] laeT;
xTofsf] ;lhj b[io b]v]kl5 w]/} pkl:yt ls/ftx? /f]Psf lyP eg] sf]xL s]nfª,
dfªnfª;“u} rl08gfr gfRb} ;flnssf] jl/kl/ 3'd]sf lyP
.
Toxf“ pkl:yt ls/ftLx? l;l/h+ufsf] ljeT; xTofsf] ;lhj b[io b]v]kl5
/f]P/}dfq} uPgg\ k|lta4tf klg hfx]/ u/]/ uP . xfn cfP/ w/fgsf] lglh
tyf ;/sf/L laBfnox?df ;d]t l;l/h+uf lnlk k9fpg / k9\g kfpg' k5{ eGg]
bafj lbg yflnPsf] 5 . g]kfndf dfq xf]Og ljZjdf g} l;l/h+ufsf] k"0f{sbsf]
;flns lgdf{0f ul/Psf] of] klxnf] ePsf] ;flns lgdf{0f ;ldltn] hgfPsf]
5 .ls/ft lnlksf] k|rf/k|;f/sf] qmddf l;lSsd;Dd k'u]sf l;l/h+ufnfO{ tTsfnLg
ef]6] zf;sx?n] laqmd ;+jt !&(*df d[To' b08 lbPsf lyP .
l;l/h+ufsf] ;flns lgdf{0fkl5 w/fg cfpg] hf] sf]xLnfO{ ;flnssf]af/]df
sf}t'xntf ;[hgf x'G5 . pQm ;flns k"0f{sbsf] x'gsf];fy} l;l/h+ufsf]
ljeT; ?kdf xTof ul/Psf] dfld{s b[ion] hf] sf]xLsf] Wofg s]lGb|t ug]{
w/fgsf a'lWbhLjLx? atfp“5g\ .
o;k|sf/sf] ;flns lgdf{0fn] cfd ls/ftLx?nfO{ cfÏgf] efiff / lnlkk|lt
cfslif{t u/fPsf] t 5“b}5 cem ls/ft lnlksf] k|rf/s log} x'g\ eGg]
a'emfpg ;d]t cfÏgf] laBfyL{x?nfO{ ;lhnf] ePsf] :yfgLo lzIfsx? atfp“5g\
. :d/0fLo s] 5 eg] of] ;flnsn] cjZo klg klxnf] k6s ;flns cgfj/0f ul/Pkl5
w/fg cfpg] h'g;'s} ;d'bfosf] hf] sf]xLsf] WofgnfO{ cfkm"lt/ lvR5
/ ld7f] sf}t'xntfsf] ;[hgf ub{5 .
hftLo
;+:yfx?sf] ;+o'Qm lg0f{o
ut kmfu'gsf] klxnf] xKtfdf
w/fg l:yt ls/ft ofSy'ª r'dn'ª ;'g;/Lsf] cfof]ghfdf zlgaf/
;DkGg ;'g;/L lhNnfl:yt ljleGg hftLo ;+:yfx?sf] ;+o'Qm a}7sn] ljljw ljifodf
5nkmn u/L dxTjk"0f{ lg0f{ox? kfl/t u/]sf] 5 .
lsofr', ;'g;/Lsf cwoIf uh/wg ltu]nfsf] cWoiftfdf ;DkGg ;f] ;+o'Qm a}7sn]
hftLo ;+:yfx?aLr hLjGt ;Dks{ / cfk;L ;'dw'/ ;DaGw ljsf; ub}{ Pstf sfod
ug{ k|To]s dxLgfsf] klxnf] zlgaf/ hftLo ;+:yfx?n] kfn} kfnf] c+u|]hL
j0ff{g'qmdsf] cfwf/df a}7s 8fSg], hftLo ;+:yfx?sf] s]gb|Lo dxflwj]zgdf
cf-cfkm\gf] hftLo ;+:yfsf] tkm{af6 emf+sL k\bz{g u/L Pshgf k|ltlglw
clgjfo{ pkl:yt u/fpg] / cf cfkm\gf] hftLo ;+:sf/, ;+:s[lt Pjd\ pT;jx?df
lgdGq0ff tyf z'e sfdgf cfbfgk|bfg ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .
To;}u/L, g]kfn hghflt dxf;+3nfO{ ;dodf uf]i7L, k|lzIf0f tyf e]nfsf]
cfof]ghf ug{ c g'/f]w ug'[sf ;fy} k|x/L k|zf;gaf6 clgoldttf / nfxkjf{xL
ePdf To;lj?4 ;+ul7t eP/ cufl8 a9\g] lg0f{o klg a}7sn] u/]sf] 5 .
hghfltdf
;d'bfo / efiffk|lt r]t a9]sf] 5 M 8f= u'?ª
ut kmfu'gsf] klxnf] xKtfdf cflbjf;L
hghfltdf cfkm\gf] hflt tyf efiffk|ltsf] r]tgf a9]sf] 8f= xs{ u'?ªn]
atfpg'ePsf] 5 . pxf"n] bzf}+ /fli6«o hgu0fgfsf] dft[efiff;DaGwL
tYof+s s]nfp"b} pQm lgisif{ lgsfNg'ePsf] xf] .
g]kfn hghflt dxf;+3åf/f cfof]lht
g]kfndf dft[efiff ljsf;sf r'gf}tLx¿Ú ljifos cGtlqm{ofdf
u'?ªn] cl3Nnf] u0fgfdf #@ efiffsf] dfq tYof+s lnPsf]df bzf}+ u0fgfdf
(& efiffsf] tYof+s lnOPsf] k|ult atfpg'eof] .
pxf"n] hg;+Vof a9f]Q/Lsf] t'ngfdf
dft[efiff af]Ng]sf] ;+Vof a9L ePsf] atfpg'eof] . s'n hg;+Vof j[l4 !)
jif{df @# k|ltzt /x]sfdf cl3Nnf] hgu0fgfdf ;d]t tYof+s lnOPsf efiffx¿sf]
s'n j[l4 ## bzdna $ k|ltzt 5 .
o; cjlwdf ef/f]k]nL efiff ;d'bfosf]
j[l4b/ eg] @@ k|ltzt dfq 5 .
of] glthfn] cflbjf;L hghfltx¿
cfkm\gf hftLo r]tk|lt yk ;+j]bgzLn ePsf] b]lvG5Ú, u'?ªn]
eGg'eof] .
bz jif{aLrsf] hg;+Vofsf] t'ngfTds cWoogdf
@) dft[efifLdWo] tLgj6fsf] dfq ;+Vof 36]sf] 5 . tL hghflt lwdfn, ef]6],
z]kf{ / ysfnL 5g\ . u'?ªn] cGo dft[efiffsf ;d'bfonfO{ klg >]0fL
5'6\ofPsf 5g\ .
sfo{qmddf dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfh
sNof0f dGqL uf]/]axfb'/ vkf+uLn] hghftLo, eflifs, ;f+:s[lts clwsf/ axfnLsf
nflu /fhgLlts ;xeflutfsf] cfjZostf /x]sf] atfpg'eof] .
xfd|f] kf6L{n] ;+3fTds /fHo x'g'kg]{df
hf]8 lb"b} cfPsf] 5Ú, vkf+uLn] eGg'eof]
/fHo
To;tkm{ cl3 a9\g'k5{ / xfdL ;a} hghfltx¿n] /fhgLltdf ;xeflutf
hgfpg'k5{, c¿;"u
dfu]/ xf]Og .Ú
dxf;+3sf efiff, ;+:s[lt ;lrj odaxfb'/
em]+8Ln] /fhgLlts cjt/0fsf] jt{dfg ;+qmd0fsfnLg cj:yfdf hghfltsf] eflifs
tyf hftLo ;afnx¿nfO{ klg ;dfj]z ul/g'kg]{ atfpg'eof] .
sfo{qmddf pBf]u jfl0fHo ;xfos dGqL hutaxfb'/
u'?ª, g]kfn efiff ;+3if{ ;ldltsf ;+of]hs dNns] ;'Gb/, hghflt ljsf;
;ldltsf k"j{ sfo{sf/L lgb]{zs v]dgf/fo0f rf}w/Lnufotn] dGtJo lbg'ePsf]
lyof] .
bf];|f] k|eft
k|jf;L ;flxTo ;df/f]x / j]nfotdf g]kfnL efiffsf] sljtf k|ltof]lutf ;DkGg
ut kf}if j]nfotsf] ;g{lSNkm l:yt gj+
aif{ @))# sf] pknIodf k|eft k|jf;L ;flxTo ;dfh / k|jf;L j]bgfsf cfjfhx?
j]nfot Pj+ a|'gfO{af6 k|sflzt ;flxlTos klqsf kl/jf/sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf
bf];|f] k|eft k|jf;L ;flxTo ;df/f]x / g]kfnL efiffsf] sljtf k|ltof]lutf
;' ;DkGg eof] .
jl/i7 ;flxTosf/4o :juL{o bf}nt ljqmd lji6, n}gl;+ afªb]n / :jlu{o
;flxTosf/ e"tk"j{ uf]/vf d]h/ z's axfb'/ /fO{sf] lr/ cfTdfnfO{
zflGt ldnf]; egL ! ldg]6sf] df}g wf/0f sfo{qmdaf6 z'\? ePsf] ptm sfo{s|ddf
@& j6f sljtf jfrg ul/Psf] dWo] @! hgf k|ltof]lu ;xefuL lyP eg] l;lgo/
slj d'nLjL/ /fO{, ljZjf; bLk ltu]nf, lzj rGb| lg/f}nf, ;+'o{ /fO{, O{Zj/
rflDn¨, /fds[i0f ;'g'jf/n] cf cfkm\gf] sljtf jfrg ug'{ ePsf] lyof]
. k|ltof]lutfdf k|yd, l4lto, t[lto s|dz g/]zdl0f /fO{, gj/fh, e'ld/fh
/fO{ x'g' ePsf] lyof] / ;fGtjgf >Ldlt bLkf lnDa", ;'>L /+hLtf
/fgf / >Ldlt lgd{nf /fO{n] k|fKt ug'{ ePsf] lyof] .
O¨Nof08, :s6\Nof08 / j]N;sf g]kfnLx? ;xefuL ptm sfo{s|ddf k|jf;L
g]kfnLx?nfO{ ;d]6\g] ;flxlTos klqsf k|jf;L j]bgfsf cfjfhx?sf] j]e ;fO8
www.pravasi.com.np sf] k|d'v cltyL uf]/vf d]h/ nIdLetm jfGtjfsf] afx'nLaf6
pb\3f6g ul/Psf] lyof] . ptm sfo{s|ddf cltyLsf] tkm{af6 k'0f{ s'df/ lnDa",
lzjrGb| lg/f}nf, lzj s'df/ lnDa", kbd lnDa", led /fO{n] dGtJo
lbg' ePsf] lyof] / ;Dkfbg tyf k|sfzg sfplG;nsf] tkm{af6 lji0f' hLdLn]
af]Ng' ePsf] lyof] . ;'o{ /fO{sf] ;efkltTjdf ;DkGg pQm sfo{s|dnfO{ O{Zj/
ljZjf;n] ;+~rfng ug'{ ePsf] lyof] . -kmf]6f] x]g'{xf];_
dflNesf ;'Aaf
ld; g]kfn @))@
olb dnfO{ s]xL ;dosf nflu b}jLzlQm
k|fKt eof] eg] d Tof] zlQm k|To]s g]kfnLx?df /fli6"otfsf] efjgf
hfu[t u/fpg] sfo{df pkof]u uy]{+ . k|To]s g]kfnLx? Psh'6 ePdf ljho tyf
ljeflht ePdf k/fhosf] ;fdgf ug'{k5{ eGg] efjgf ;a}nfO{ cg'e"t u/fp"y]+
. lsgls k|To]s g]kfnLn] b]z uDeL/ cj:yfaf6 u'lh|/x]sf] 5 eGg] a'emg'
cfjZos 5Ú- dflNesf ;'Aafsf] of] hjfkmn] pgnfO{
ld; g]kfn
@))@Ú agfOlbof] . lg0ff{os d08nsf k|d'v tyf lqe'jg ljZjljBfnosf
pks'nklt gjLg k|sfzh+u zfxn] k|ltof]lutfsf] clGtd r/0fdf
6k kmfOeÚ
df 5gf}6 ePsf kf"r ;'Gb/L qmdzM ;'lrqf cfrfo{, ck0ff{ zfx, Nxfdf]
ofªr]g z]kf{, lk+sL zfx / dflNesf ;'AafnfO{ tLg ldg]6leqdf lnlvt
hjfkm lbgsf lglDt ;+o'Qm k|Zg ;f]w]sf lyP-
olb tkfO{+nfO{ s]xL ;do b}jLzlQm k|fKt eof] eg] g]kfn / ;+;f/sf
nflu s] ug'{x'G5 <Ú
sf7df8f}+, af";af/L 3/ ePsL o;k6ssL ld; g]kfn dflNesf ;'Aafsf]
nIo ;+rf/sdL{ aGg' xf] . PSsfO; jifL{of ld; g]kfn ;'Aafn] :gfts tx;Ddsf]
cWoog k"/f u/]sL l5g\ . g[To ug'{, uLt ;+uLt ;'Gg' / k':tsx? k9\g'
dflNesfsf ?lrsf ljifo x'g\ .:juL{{o dfgaxfb'/ ;'Aaf tyf xfn ;'ifdf sf]O/fnf
d]df]l/on gl;{ª SofDk;sL SofDk; k|d'v zlzsnf ;'AafsL Psdfq ;'k'qL
ld; g]kfn dflNesf ;'Aafsf b'O{ bfh' 5g\ . lx+8]g 6"]h/sf] cfof]hgfdf
;DkGg cf7f}+ ld; g]kfn k|ltof]lutfsL ljhoL ld; g]kfn dflNesf ;'AafnfO{
ld; g]kfn @))) piff v8\uLn] cfkm\gf] :yfgdf pgnfO{ a;fNb} tfh klx/fPsL
lyOg\ .
6sL{sL clgg ld; jN8{ @))@
s]lx dlxgf cl3 ;DkGg ljZj;'Gb/L k|ltof]lutfdf
d'l:nd /fi6" 6sL{sL @! Alf{ifof cfh/f clgg tfh klxl/g ;kmn eOg\
. gfOh]l/ofdf cfof]hgf ug]{ eg]/ to ul/Psf] of] k|ltof]lutf lx+;fsf
sf/0f a]nfotsf] nG8gdf ;fl/Psf] lyof] . cn]Sh]G8"f Kofn];df ;xefuL
(@ k|ltof]uLx¿dWo] 6sL{sL clggn] lg0ff{os r/0fdf ld; sf]nlDaof
g6flnof k]/fN6f / ld; k]? dfl/gf df]/f df]G6]/fnfO{ pl5g]sL lyOg\ .
oL b'j}n] qmdzM bf];|f] / t];|F] :yfg xfl;n u/] . ljleGg ! ;o $@ /fi6"df
k|ToIF k|;f/0f ul/Psf] pQm k|ltof]lutfdf ljhoL ePKfl5 o; jif{sL ljZj;'Gb/L
clggn] elgg\-
dnfO{ nfU5, d ;xL dfu{ ;dfTb} ljZjsf dlxnfx¿sf]
k|ltlglwTj ug{ ;Sg]5' .Ú
of] cGt/f{li6"o ;f}Gbo{ k|ltof]lutfnfO{ gfOh]l/ofaf6 d'l:nd-lqml:rog
b+ufsf sf/0f nG8g ;fl/Psf] lyof] . pQm b+ufdf @ ;oeGbf a9Lsf] Hofg uPsf]
lyof] . rlr{t cd]l/sg 6]ln>[+vnf
b af]N8 PG8 b Ao'6Lkm"nÚ
sf gfos l;g s]gfgn] ;~rfng u/]sf] pQm k|ltof]lutfnfO{ lgs} xtf/df nG8g
;fg'{k/]sf] s'/f cfof]hs h'lnof df]nL{n] atfPsL l5g\ . df]nL{sf >Ldfg\
Ol/sn] ;g\ !(%! DFF klxnf] k6s ljZj;'Gb/Lsf] cfof]hgf u/]sf lyP .
p2]Zo;lxtsf]
;f}Gbo{Ú sf] gf/fsf ;fy cfof]hgf ul/Psf] o; jif{sf] ljZJf;'Gb/L
k|ltof]lutfnfO{ ljZjel/sf sl/a @) s/f]8 bz{sn] 6]lnlehgdfkm{t x]/]sf
lyP .
R'fDn'ªsf] !$ cf}+ :yfkgf lbj; laif]z
;df/f]xsf ;fy ;DkGg
ut ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª s]lGb|o
sfo{ ;ldlt, sf7df08f}+ / nlntk'/ lhNnf sfo{ ;ldltsf] ;o'Qm cfof]hgfdf
r'Dn'ªsf] !$ cf} :yfkgf lbj; :6fkm sn]h hfjnfv]ndf eAotfsf ;fy
;' ;DkGg eof] .
;f] sfo{s|ddf l;Ssddf /x]/ 'cktg' ;flxTo
kl/ifb dfkm{t g]kfnL efiff ;flxTodf ;d]t of]ubfg k'/\ofpg' x'g], lnDa'
efiffljb tyf ;flxTosf/, lnDa' pkGof;sf Ho]i7 AolQmTj Pj lnDa" efiff
/ ls/ft l;/LhËf lnlksf] hLjGt O{ltxf; af]Sg' ePsf lhpbf] lnDa"
efiff ;flxTosf b:tfj]h >L kbd l+; d'l/Ënf Ho'nfO{ k|d'v cltyL
sfg'g Gofo tyf ;+;bLo Aoa:yf dlGq g/]Gb| ljs|d g]DjfËn] kfuf u'yL
clegGbg / r'Dn'ªsf s]lb|o cWoIf d+h'n s'df/ ofSy'Dafaf6 dfNof{k0f
;lxt clegGbg kq k|bfg ul/Psf] lyof] .
ls/ft Pstf ;xdlt ;+3 a|'gfO{sf] cfly{s
;xof]udf lnDa" 5fq 5fqfaf6 @)%* ;fnsf] P; Pn ;L kl/Iffdf ;a} eGbf
al9 c+s Nofpg] ljBfyL{nfO{ k'/:s[t ug]{ sfo{s|d cg';f/ o; k6s sf7df08f}+
EofnL dxf/fhu+hsf ld/fu /fh lnDa"n] k|fKt u/]sf 5g\ . 5fq ld/fs
g]kfn clw/fHoe/sf lnDa" ljBfyL dWo] ;a} eGbf al9 *#=^#% k|ltzt
NofO{ pQm gub ? !) xhf/ lhTg ;kmn ePsf x'g . o; jif{ sf7df08f}+ lhNnfaf6
@( hgf / nlntk'/af6 !( hgf lnDa" laBfyL{n] P; Pn ;L kf; u/]sf]
s'/f hgfO{Psf] 5 . ;f] sfo{s|ddf sf7df08f}+ / nlntk'/sf ;a} P; Pn ;L
kf; ljBfyL{nfO{ 6"kmL / k+|z;f kq k|d'v cltyL Ho"af6 lat/0f
ul/Psf] lyof] .
ut ;fpg dlxgfdf vf]6fË lbK;'ªdf
uPsf] klx/f]af6 kL8Lt ls/ft bfh'efO{sf] ;xof]ufy{ ls= of= r'= sf7df08f}
/ nlntk'/ lhNnfn] ls/ft /fO{ ofof]Vvfsf dxf;lrj /fh axfb'/ /fO{nfO{
k|d'v cltyL Ho"sf] xftaf6 ? %! xhf/ Ps ?k}ofsf] a}s r]s k|bfg ul/of]
. To;} u/L tfKn]h'sf af9L kLl8tx?sf lglDt ls/ft ofSy'ª r'Dn'ªsf
s]lb|o cWoIf d+h'n s'df/ ofSy'DafnfO{ ? %! xhf/ Ps ?k}ofsf] r]s k|bfg
ul/of] .
pQm r'Dn'ªsf] !$ cf}+ :yfkgf lbj;
sfo{s|ddf k|d'v cltyL sfg'g Gofo tyf ;+;bLo Aoj:yf dlGq g/]Gb| las|d
g]Djfª, laif]z cltyL kbd l;+ d'l/ªnf ;'Aaf , g]kfn hghflt
dxf;+3sf dxf;lrj afns[00f dfjf]xfª, ls= of= r'= sf s]lb|o ;Nnfxfsf/
k|f1 j}/fuL sfOnf, ls= of= r'= s]lb|o dxf;lrj ch'{g lnDa", k"j{
dlGq P+j ;f;b ;'jf; g]Djfª, k"j{ dlGq Pj ;f;b /sd r]Dhf]ª,
sf7df08f}+ lhNnf cWoIf ljho ;'Aaf, nlntk'/ lhNnf cWoIf 5ljnfn xfª;|f]ª,
r'Dn'ª :yfkgfsfnsf tTsflng ;lrj t]h oS;f] cGo ls/ft ;+:yfsf k|ltlgwLsf
tkm{af6 /fO{ ofof]VVffsf s]lGb|o dxf;lrj /fh axfb'/ /fO{, lnDa' laBfyL{
d~rsL tkm{af6 hof g]Djfªn] af]Ng' ePsf] lyof] .
jQmfx?n] af]Ng] s|ddf k"j{ dlGq
;'jf; g]Djfªn] ;+:sf/ ;+:s[lt ;+/If0f Pj+ ;Dj4{gsf] nflu dfq geO{
r'Dn'ª clxn] cfd ljs[lt / lj;ultsf] lj?4df klg sfo{ ul/ /x]sf]
s'/f cf}Nofpg' x'b}, r'Dn'ªsf] ;DkGg / ;rflnt sfo{s|d k|lt awfO{
/ eljZosf] lglDt z'esfdgf AoQm ug{' eof] . To;} ul/ r'Dn'ªsf dxf;lrj
ch'{g lnDa'n] ljut !$ aif{df w]/} dxTjk"0f{ sfo{ u/]sf] pNn]v ub}{
cem cfpbf] lbgx?df y'k|} / r'gf}tLk"0f{ sfd ug'{ kg]{ s'/f atfpg'
eof] . To;sf] nflu cem z;St ?kdf ;Dks{ ;xof]u / ;ls|otf x'g' kg]{df
hf]8 lbg' eof] . ca ljz'4 ;:yf r'Dn'ªnfO{ s;}n] klg ;fDk|bflos
eGg g;Sg] bfjf ;d]t ug{' eof] . To;} u/L csf{ jQmf k"j{ ;f;b Pj
dlGq /sd r]Dhf]ªn] jt{dfg kl/j]z / :yfkgfsflng cj:yf lgZro g} km/s
lyof] eGg' eof] . r'Dn'ªsf s]lGb|o ;Nnfxsf/ k|f1 j}/fuL sfO{nf
Ho"n] clgjfo{ ;+:s[tnfO{ P]lR5s agfpg ;/sf/nfO{ afWo agfpg', ls/ft
h+unsf] ?kdf btf{ ug'{ cfbL s'/f pNn]v ug{' xb}] xfdL ls/ft tyf hghfltx?sf]
7"nf] pknlAw dfGg' k5{ eGg' eof] . To;} ul/ :yfkgfsflng ;lrj t]h
oS;f]n] r'Dn'ª :yfkgfsf syf Aoyf atfpg' eof] . hghflt dxf;+3sf
dxf;lrj afns[00f dfjf]xfªn] r'Dn'ª :yfloTj k|fKt ;:yf eO{
;s]sf]n] ca s;}n] km"6fpg / 6'6fpg g;Sg] atfpg' eof] ;fy} o; ;:yfsf]
gfd h] eP klg of] ;:yf ljZj cfbLjf;L ;ldlt g} ePsf] pNn]v ug'{ eof]
. lnDa"x? dfem r'Dn'ª cfwf/sf] ?kdf :yfkgf ePsf] / lnDa"
kl/jf/af6 pRr cf]xbf, ;f;b, dlGqdf k'u]sfx?af6 s] slt ;sf/fTds sfo{
ePsf 5g\ ca d"NofÍg ug'{ kg{] s'/fnfO{ klg jxfn] cf}Nofpg'
eof] . laz]if cltyLsf] tkm{af6 clegGbLt lnDa" efiffljb tyf ;flxTosf/
kbd l;+ d'l/ªnfn] cfkm" clegGbLt ePsf]df cfkm" v'l; ePsf]
atfpg' x'b}, r'Dn'ªnfO{ wGojfb lbg' eof] . sfo{qmddf k|d'v cltyLsf]
tkm{af6 sfg'g Gofo tyf ;;bLo Aoa:yf dlGq g/]Gb| laqmd g]Djfªn]
r'Dn'ªnfO{ /fhgLltsf] uf]l6 rfNg] 7fp gagfO{ ;a} lnDa" aGw'x?
;+:sf/ ;:s[lt ;/If0f / ;Da4{g ug{ Psh'6 x'g' kg]{ s'/f atfpg' eof] .
sfo{qmddf ls= of= r'= lhNnf sfo{ ;ldlt
sf7df08f}+sL pkfWoIf >Ldlt s[00ff ;'Aafn] :jfut efif0f ug'{ eof]
eg] /fli6"o kfif{b uf]laGb cfªa'xfªsf] g]t[Tj /x]sf]
!* hgfsf] Rofa|'ª gfraf6 ;d'b3fl6t sfo{qmdsf] aLr aLrsf] cGt/fndf
ufos /fhs'df/ cfªb]Da] / uflosf dg' g]Dafªn] cTofGt} ld7f]
lnDa" lutn] sfo{qmddf yk /f]rstf yk]sf] lyof] . pQm sfo{qmddf wGoafb
efif0f nlntk'/ lhNnf pkfWoIf ds/ jg]d lnDa"n] ug'{ ePsf] lyof]
eg] sfo{qmdsf] ;efkltTj ls= of= r'= sf s]lGb|o cWoIfn] ug{' ePsf] lyof]
. sfo{qmd r'Dn'ª s]Gb|Lo sfo{ ;ldlt, nlntk'/ / sf7df08f}+ lhNnf
sfo{ ;ldltsf] ;+o'Qm ?kdf cfof]hgf ul/Psf] lyof] . pQm sfo{qmdnfO{ s]lb|o
sf]iffWoIf of]u/fh jg]dn] ;+rfng ug'{ ePsf] lyof] .
a[xt
lnDa" efiff zAbsf]z k|sfzg / uf]li7
ut efb| g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fg /
lnDa" ;flxTo ljsf; ;+:yfsf] ;+o"Qm cfof]hgfdf lnDa" efiffsf]
'lnDa"-g]kfnL-cu|]+hL-zAbsf]z' sf af/]df kl/rofTds Pj+ 'cktg' ;flxTo
kl/ifbsf ;+:yfks 4o 8f= t'n;L axfb'/ If]qL / >L kbd l;+ d'l/ªnf
;'Aafsf] :jfut sfo{qmd k|1f ejg sdnfbLdf ;DkGg eof] .
lnDa" g]kfnL / c+u]|hL tLg efiffdf lgdf{0f ePsf] ;f] zAbsf]zsf]
k|wfg ;Dkfbs a}/fuL sfO"nf Ho"n] ax"blno Joa:yfdf dft[efiff
;+/If0f ;Da4{g / ljsf; ug{ cg's'n jftfj/0f l;h{gf ePsf] atfpg' eof]
. zAbsf]z ;Dkfbsx? 8f= dfwj kf]v|]n, 8f= gf]an lszf]/ /fO{, 8f= ;'eb|f
;'Aaf, / of]u]Gb| k|;fb ofbjn] lnDa" efiff WjgLlj1fg / efiffzf:qsf]
b[l6sf]0fn] ;d[4 / cfbz{ efiff ePsf] atfpg' eof] . pQm zAbsf]z $! aif{
cl3 ls/ft ljz]if1 :j=O{dfg l;+ r]Dhf]ªn] ;+sng, ;Dkfbg ug{' ePsf]
lyof] . xfnsf] kl/dflh{t ;+s/0fdf !@ xhf/ zAb / $@ xhf/ Jo"Tklt
/x]sf] 5 .
;f] sfo{qmddf l;lSsdsf] cktg ;flxTo kl/ifbsf ;+:yfks 8f= t'n;L axfb'/
If]lq / kbd l;+ d'l/ªnfnfO{ 9fsf 6f]lk / km"n u'R5fn] k|1f
k|lti7fgsf pks'nklt df]xg sf]O/fnfn] :jfut ug{' eof] pQm cj;/df k|lti7fgsf
;b:o ;lrj t'n;L e§/fO{, 8f= 6Lsf/fd kGyLsf ;fy} ;flxTosf/ d'l/ªnfn]
klg dGtAo JoQm ug'{ePsf] lyof] . g]kfn /fli6"o k|1f k|lti7fg ;b:o
l6sf/fd kGyLsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmdsf] ;+rfng zs/ ;'Aafn] ug'{
ePsf] lyof] .
r'Dn'ª
/ ofof]Svfåf/f hghflt k|lti7fgsf] cg'bfg c:jLsf/
ls/ft
ofSy'ª r'Dn'ª / ls/ft /fO{ ofof]Svfn] cflbjf;L hghflt /fli6"o
k|lti7fgn] ca}wflgs 9+un] sfo{ u/]sf] dfq x}g hghfltx¿sf] lxt
ljkl/t :yfgLo ljsf;dGqLn] dgf]dfgL 9+un] sfo{ u/]sf] lj/f]wdf k|lti7fgåf/f
lbOPsf] cg'bfg c:jLsf/ ub}{ %(÷%( ?k}of"sf] b/n] /sd yk
u/L lkmtf{ u/]sf 5g\ .
cflbjf;L hghflt /fli6"o k|lti7fgnfO{ a}wflgs 9+un] u7g u/L rNg'
lbg'sf] ;§f o;nfO{ s7k'tnL agfpb} em\ofnaf6 k:g] / sfd ug]{ sfo{
;/sf/n] u/]sf] 5 h'g cToGt lgGbgLo ePsf] s'/f g]kfn hghflt dxf;+3sf
dxf;lrj jfns[i0f dfaf]xfªn] atfpg'eof] . r'Dn'ªsf dxf;lrj
ch'{g lnDa"n] clwsf/sf] k|flKtsf] n8fO" dfq x}g k|fKt clwsf/sf]
pkof]usf] nflu klg Tolts} ;zQm dfqfdf sfd ug'{kg]{ hgfpb} xfd|f] lj/f]w
c;n sfo{-Good Governance_sf] nflu xf] eGg'eof] .
ls/ft /fO{ ofof]Svfsf dxf;lrj /fhaxfb'/ /fO{n] ;~rfng ug'{ePsf] ;f]
sfo{qmddf ;xefuL kqsf/ / cGo dxfg'efjx¿nfO{ r'Dn'ªsf cWoIf
d~h'n ofSy'Dafn] wGojfb lbg'ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmddf k|:t't k|];gf]6sf]
k"0f{ljj/0f o;k|sf/ 5 M
kqsf/
ldqx?,
cflbjf;L÷hghflt
pTyfg /fli6"o k|lti7fg @)%* cljl5Gg pQ/flwsf/jfnf :jzfl;t / ;+ul7t
;+:yf xf] . g]kfnsf cflbjf;L÷hghfltsf] ;jf{ª\uL0f ljsf;
ug]{ p2]Zon] :yflkt of] ;+:yfnfO{ hGdb} sdhf]/ / s7k'tnL agfpg] s'r]i7fn]
;/sf/n] xfn;Dd k|lti7fgsf] P]g @)%* sf] bkmf & sf] pkbkmf -!_ cg';f/
;+rfns kl/ifb\ u7g u/]sf] 5}g . o;/L ;+rfns kl/ifb\ g} u7g gu/L k|lti7fgsf]
gfddf u}/ sfg'gL, ckf/bzL{ / cg'Q/bfoL 9+un] sfd sfjf{xL cufl8 a9fOPsf]df
xfd|f] Wofg cfs[i6 ePsf] 5 .
cflbjf;L÷hghflt pTyfg /fli6"o k|lti7fgsf] P]g @)%* sf] bkmf
( sf] pkbkmf -@_ sf] ;+rfns kl/ifb\sf] sfd, st{Jo / clwsf/sf] -s_ /
-v_ df qmdzM jflif{s Pj+ cfjlws of]hgf th'{df / jflif{s ah]6 :jLs[t
ug]{ k|fjwfg ;+rfns kl/ifb\nfO{ /xg] Joj:yf /x]sf] 5 . o; k|fjwfgnfO{
a]jf:tf u/L dgf]dfgL 9+un] /sd hyfefjL ljt/0f ug]{, cflbjf;L÷hghflt
;+3;+:yfsf] kl/of]hgf k|:tfa d'tfljs cfjZos /sd pknAw gu/fO{ cfly{s
jif{sf] c;f/ clGtd xKtfdf /sd lgsf;f ug]{, u}/ hghflt JolQm / ;+3;+:yfx?nfO{
clws /sd lbg], cflbjf;L÷hghfltx?nfO{ leIff lbP h:tf] /sd dfq
lbg] cflb ckf/bzL{ / u}/ lhDd]jf/ sfdnfO{ lj/f]w ug{ xfdL cflbjf;L÷hghfltx?n]
cfkmgf] st{Jo ;Dem]sf 5f}. xfd|f] ljsf;sf nflu :yflkt ;+:yf sdhf]/ /
s7k'tnL ePsf] 6'n'6'n' x]g]{ ls s]xL ug]{ < xfdLn] lhDd]jf/ eP/ ;f]Rg]
ls g;f]Rg] < k|lti7fgaf6 ljtl/t /sd xfdLn] leIffsf] ?kdf u|x0f ug]{
ls clwsf/sf] ?kdf lng] < cflbsf] pQ/ vf]Hg' kg]{ ePsf] 5 .
kqsf/ aGw'x?,
df}lns xs lgnlDjt ePsf] o; 38Ldf cflbjf;L÷hghflt pTyfg /fli6"o
k|lti7fgnfO{ cljl5Gg pQ/flwsf/jfnf :jzfl;t / ;+ul7t ;+:yfsf] ?kdf ljsl;t
ug{ tTsfn P]g cg';f/ ;+rfns kl/ifb\sf] u7g ug{' kg]{, k|lti7fgsf] P]gsf]
dd{ / efjgf cg'?k /fhgLlts x:tIf]kaf6 k|lti7fgnfO{ d'Qm /fVg' kg]{,
sfg'g ;Ddt 9+un] k|lti7fgnfO{ ;+rfng ug'{ kg]{, cflbjf;L÷hghfltsf]
sfo{qmd ;DjlGwt cflbjf;L÷hghfltx?sf] ;+nUgtfaf6 dfq ;DkGg ug{
u/fpg' kg]{ cflb dfu /fVb} ;f+s]lts lj/f]w :j?k xfdLnfO{ sfo{qmd ;+rfngsf
nflu lbOPsf] -tyfslyt cg'bfg_ /sddf yk /sd ?= %(÷--cIf/]lk ?k}of"
pG;f7L dfq_ ;+nUg u/L cflbjf;L÷hghflt pTyfg /fli6"o k|lti7fgnfO{
lkmtf{ lbPsf] hfgsf/L u/fp"b5f} . ;fy}, /fli6"o hghflt pTyfg
/fli6"o k|lti7fgnfO{ ;xL cy{df cflbjf;L÷hghfltx?sf] lxtdf
sfo{ ug]{ ;+:yfsf] ?kdf ?kfGt/0f ug{sf nflu ;a} hftLo ;fdflhs ;+3;+:yf,
/fhgLlts kf6L{, kqsf/, dfgjflwsf/jfbL, / gful/s ;dfh cflbdf xflb{s clkn
ub{5f} .-;dfKt_
g]kfnL
/fli6"o efiffsf sljtfx¿ c+u|]hL efiffdf
g]kfndf
af]lng] !# j6f cflbjf;L hghflt efiffsf ! ;o #% hgf sljsf @ ;o %% j6f
sljtfsf] c|u|]hL cg'jfb k|sflzt ePsf] 5
sfo{qmdsf k|d'v cltly sljj/ dfwjk|;fb l3ld/]n] ls/ft lje"lt l;l/hª\uf,
g]kfn efiffsf dxfslj l;l4bf; cdfTo, d}lyln efiffsf dxfslj ljBfklt, g]kfnL
efiffsf cflbslj efg'eQm cfrfo{ cflbsf t:jL/df dfNofk{0f ug'{ePsf] lyof]
.
sljj/ s~rg k'8f;}gLn] ;Dkfbg Pjd\ ;+of]hg ug'{ePsf] ;f] s[ltsf] gfd
Odlh{ª EjfO;]hÚ /flvPsf] 5 .
k|d'v cltly l3ld/]n] ljdf]lrt s[ltsf] af/]df rrf{ ub}{ eGg'eof], æljdf]lrt
s[ltdf g]kfndf af]lng] clwsf+z ;Da[4 efiffx¿sf] k|ltlglwTj ePsf]
5 ;fy} g]kfnL ;flxTo ljZjJofkLs/0fsf] k|lqmofdf cufl8 a9]sf] 5 .Æ
k|f1 a}/fuL sfO"nfn]
Odlh{ª EjO;]hÚsf] k|sfzgn]
/fli6"o efiffsf g]kfnL ;flxTo ljb]zdf lrgfpg] pNn]vgLo sfo{ ePsf]
atfpg'eof] . pxf"n] g]kfndf af]lng] ax'efiffsf sljtfnfO{ klxnf]
k6s Ps} efiffdf cg'jfb ul/Psf] tyf ljleGg d'n'sdf x/]sf g]kfnL ;h{ssf]
/rgf;d]t ;dfa]z ul/Psfn] g]kfnLkg / g]kfnL e"uf]nsf] 5fk kfOg]
rrf{ ug'{eof] .
;Dkfbs k'8f;}gLn] g]kfnleq af]lng] efiff ;flxTo ljb]zdf kl/lrt u/fpg]
k|of; cfkm"n] u/]fs] pNn]v ug'{eof] .
Odlh{ª EjfO;]hÚ
s[lt lji0f'rGb| k'8f;}gL jfª\do dlGb/n] k|sfzgdf NofPsf] xf] .
cflbjf;L
hghflt syfdf cfwfl/t rnlrqx¿sf] k|bz{gL
sf7df8f}+,
;fpg-cflbjf;L hghflt lbj;sf] pknIodf d'n'ssf ljleGg e]udf a;f]jf; u/]sf
cflbjf;Lsf syfsf cfwf/df ag]sf rnlrqsf] b'O{lbg]-;fpg @% / @^_ k|bz{gL
/fhwfgLsf] e[s'6Ld08kl:yt g]kfn ko{6g af]8{sf] k|bz{gL xndf ePsf] 5
.
cflbjf;L hghflt vf]h tyf cg';Gwfg kqsf/ ;dfh-l/lH;g_åf/f cfoflht
k|bz{gLdf ;ft rnlrqx¿ k|blz{t ePsf lyP .
k|bz{gLsf] klxnf] lbg yf?;d'bfosf] rnlrq
s/dÚ, g]jf/ hfltsf]
r08flnsfÚ, /fO{ hfltsf]
;fofa'ªÚ k|bz{g
ul/Psf] lyof] .
To;} u/L cfOtaf/ u'?ªsf]
kft]Ú, ef]6] 8f]NkfnLsf]
Sof/fefgÚ du/ hfltsf]
ln;/fÚ / lnDa"
hfltsf]
cfgL ;flSydÚ k|bz{g ul/Psf] lyof] .
cfcfÏg} dft[efiffdf ag]sf tL rnlrqx¿dWo] /fO{ efifsf]
;fofa'ªÚ
6]lnrnlrq lyof] eg] af"sL ;a} lkmr/ lkmNd lyP . klxnf] k6s cfof]lht
of] cflbaf;L rnlrq dxf]T;adf xhf/eGbf a9L bz{sx¿n] rnlrq x]/]sf
lyP .
r'Dn'ªsf] /Qmbfg sfo{qmd ;DkGg
sf7df8f}+,
;fpg-ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª sf7df8f}+ / nlntk'/ zfvfn] ;+o'Qm
?kdf l;;]Sjf tª\gfd-;fpg] ;+qmflGt_sf] pknIodf /Qmbfg sfo{qmd cfof]hgf
u/]sf x'g\ .
/Qm ;~rf/ s]Gb| e[s'6Ld08dkdf cfof]lht ;f] /Qmbfg sfo{qmdsf k|d'v cltly
k"j{ ;f+;b Pjd\ ofSy'ª r'Dn'ªsf ;Nnfxsf/ ;'jf; g]Dafªn]
r'Dn'ªn] cfof]hgf u/]sf] /Qmbfg sfo{qmdn] ;dfhdf p;sf] pQ/bfloTjk"0f{
pkl:yltnfO{ phfu/ u/]sf] atfpg'eof] .
/Qmbfg sfo{qmdsf /Qmbftfx¿nfO{ k|d'v cltly g]Dafªn] k|df0f-kq
ljt/0f ug'{ePsf] lyof] .
ofSy'ª r'Dn'ªsf dxf;lrj ch'{g lnDa"n] cflbjf;Lx¿sf]
efiff, lnlk, wd{, ;+:s[ltsf] af/]df rf;f] /fVg' ;a} g]kfnLsf] ;dfg rf;f]
ePsf] s'/f atfpg'eof] . r'Dn'ª nlntk'/ zfvfsf cWoIf 5ljnfn xfª;?ª
/ cfOGb| cfª\af]n] klg cfcfÏgf] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] .
ljho ;DafxfDkm]sf] cWoIftfdf ;DkGg ;f] /Qmbfg sfo{qmddf ;xefuLx¿nfO{
s[i0ff ;Aafn] :jfut dGtJo /fVg'ePsf] lyof] eg] s'df/ alvd lnDa"n]
sfo{qmd ;~rfng ug'{ePsf] lyof] . :d/0f /xf];\ ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª
sf7df8f}+n] o;cl3 @)%^ kf}if @# / @)%* ;fpg ^ ut] u/L b'O{ k6s /Qmbfg
sfo{qmd cfof]hgf ul/;s]sf] lyof] .
ofSy'ª
snfsf/ ;+3n] Sofn]08/ tyf Sof;]6 ljdf]rg u¥of]
ofSy'ª
k|ltefÚ gfds Sofn]08/ /
/ldt} x]g'{Ú gfds uLlt Sof;]6
xfn} Ps ;df/f]x aLr nf]sfk{0f eof] .
nf]sfk{0f sfo{qmdsf k|d'v cltly jl/i7 rnlrq lgb]{zs k|tfk ;'Aafn] g]kfnL
hfltsf] klxrfgsf] nflu efg'eQmLo ;flxTo / b]jsf]6f ;+uLtsf] k|f/De bflh{lnªaf6
ul/Psf] atfP . lgb]{zs ;'Aafn] ;f] cleofg /ljGb| ;+uLtsf] ljsNkdf g]kflnTjsf]
/Iffsf] nflu rnfOPsf] lyof] / To;j]nf lnDa" lje"ltx¿sf]
af/]df yfxf ePsf] eP pgLx¿sf] gfddf To:tf ;flxlTos Pjd\ ;f+lults
cfGbf]ng¿ rnfpg] lyof}+ eGg'eof] .
csf{ cltly jQmf ljho ;'Aafn] lnDa" ;+:s[ltdf ljs[lt cfPsf] atfpg'eof]
eg] g]kfnL ;flxTodf lnDa" ;dfhsf ljDax¿ k|of]u x'g' /fd|f]
xf] / o;f] ug{ cfkm" tof/ /x]sf] atfpg'eof] .
r'Dn'ªsf pkfWoIf xl/ rf]ªafª / dxf;lrj ch'{g lnDa"n]
lnDa" efiff ;flxTosf] ljsf;df lnDa"x¿ cfkm}+n] nfUg'
kg]{ / g]kfnL efiffdf ;flxTo n]v] klg Toxf" cfÏgf] hflt /
;dfh k|ltljlDat x'g'kg]{ s'/fdf hf]8lbg'eof].
o;}u/L ;f] sfo{qmdsf] cGo jQmfx¿df ofSy'ª snfsf/ ;+3sf dxf;lrj
ldq lnªb]g, rnlrq lgb]{zsx¿ qmdzM gljg ;'Aaf, lszf]/ ;'Aaf,
k|]d z]df{ dfªhfa'ªu], al/i7 nf]suflosf sljtf cfn], nf]sufos
6+s s]=;L= / cK;/f nfjtL x'g'x'GYof] .
ofSy'ª snfsf/ ;+3 sf7\df8f}+sf cWoIf ;fu/ ;'Aafsf] ;efkltTjdf ;DkGg
;f] sfo{qmddf dg' g]Dafªn] dfld{s uLt ufP/ ;'gfpg' ePsf] lyof]
. c6n ;'Aafn] :jfut dGtJo /fVg'ePsf] ;f] sfo{qmdsf] ;~rfng x]df Ohd
lnDa"n] ug'{ePsf] lyof] .
ofof]Svfsf]
!%cf}+ :yfkgf lbj; ;DkGg
nlntk'/,
;fpg-ls/ft /fO{ hfltx¿sf] ;femf, hftLo Pjd\ ;fdflhs ;+:yf ls/ft
/fO{ ofof]Svfsf] !%cf}+ :yfkgf lbj;df pb\3f6g dGtJo JoQm ub}{ k|d'v
cltly Pjd\ k"j{dGqL >LdtL ;/:jtL /fO{n] eGg'eof], æls/ftx¿
of] b]zsf cflbjf;L x'g\, pgLx¿sf] cfÏg} efiff, lnlk, wd{,
:+:s[lt 5 / o;sf] lgb]{zs bz{g eg]sf] d'Gb'd-d'Gw'd_ xf] .Æ
k|d'v cltly >LdtL ;/:jtL /fO{n] o;cl3 /fO{ ;d'bfosf ljleGg k|ltefx¿nfO{
k'/:sf/ Pjd\ k|df0f-kq k|bfg ug'{ePsf] lyof].
;+v'jf;ef lgjf;L Pjd\ lzIffzf:q ;+sfo :gftsf]t/ bf];|f] jif{df cWoog/t
dlgs'df/ /fO{n] jflif{s % xhf/ /flzsf] kbdaxfb'/ eLdzf]ef /fO{ :d[lt
5fqj[lt, wgs'6f lgjf;L Pjd\ jglj1fg cWoog ;+:yfg :gfts tx bf];|f] jif{df
cWoog/t 5fqf /f]zgL /fO{nfO{ # jif{sf] nflu k|To]s jif{ * xhf/sf] >Ldb{
tyf hxfgzf]ef /fO{ :d[lt 5fqj[lt, /fO{ ;d'bfoaf6 ;/sf/L ljBfno ;d"xsf]
k|j]lzsf k/LIff @)%& / @)%*df qmdzM bf];|f] ;a}eGbf a9L cª\s
Nofpg] x]ds'df/L /fO{ ;+v'jf;ef / ljgo /fO{ kfGy/nfO{ !)÷!) xhf/sf]
ls/ft Pstf ;xdlt ;+3 a|'gfO{ 5fqj[lt k|bfg ul/Psf] lyof] . o;}u/L @)%*sf]
P;=Pn=;L= k/LIffdf ls/ft /fO{ 5fqfx¿dWo] ;a}eGbf a9L cª\s
Nofpg] zf]ef /fO{nfO{ ^ xhf/ /flzsf] ;/:jtL /fO{ gf/L lzIff k'/:sf/,
)%* ;fns} lgoldt P;=Pn=;L=df ls/ft /fO{ 5fq5fqfx¿dWo] ;/sf/L
ljBfnoaf6 w]/} cª\s k|fKt ug]{ 5fqf clgtf /fO{ / /fdaxfb'/ /fO{nfO{
k|ltJolQm & xhf/ % ;osf] eLdaxfb/ dfof /fO{ :d[lt 5fqj[lt k|bfg
ul/Psf] lyof].
hok|;fb d'sf?ª /fO{n] ls/ft /fO{ jfGtjf
l/b'd d'Gb'dÚ
n]vL k|sfzg u/]afkt gub % xhf/ /flzsf] dbgZj/L /fO{ :d[lt k'/:sf/ /
sb/-kq k|bfg ul/Psf] lyof] eg] jfDa'n] /fO{ efiffsf sf]zsf/ cljgfy /fO{
/ jfGtjf /fO{ efiffsf sf]zsf/ l8s afGtjfnfO{ klg sb/-kq k|bfg ul/Psf]
lyof] . o;} u/L ;f+uLlts of]ubfg u/]afkt ljdnf /fO{nfO{ ls/ft ;+uLt
k'/:sf/ k|bfg ug'{sf ;fy} d]l/Nof08 Oª\ln; af]l8{ª :s"n
/ cgn Hof]lt ;]s]08/L af]l8{ª :s"n ;'gfsf]6L nlntk'/nfO{ sb/-kq
k|bfg ul/Psf] lyof] .
pQm cj;/df vf]6fª ;'ªb]n lbK;'ªsf] af8Lklx/f] kLl8tx¿sf]
;xof]ufy{ z+s/nfn cu|jfn / >Ldlt zzL cu|jfn /fO{sf] tkm{af6 @% xhf/sf]
r]s zzL cu|jfn /fO{n] ofof]Svf cWoIf s'naxfb'/ /fO{nfO{ x:tfGt/0f ug'{ePsf]
lyof] . ;f] sfo{qmddf af8L klx/f] kLl8tx¿sf] ;xof]usf] nflu @
nfveGbf a9Lsf] cfly{s ;xof]u ofof]Svfn] ;+sng u/]sf] ;+:yfsf dxf;lrj
/fhaxfb'/ /fO{n] hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] .
:yfkgf lbj;sf] sfo{qmddf hghflt dxf;+3sf dxf;lrj jfns[i0f dfa'xfª,
ls/ft ofSy'ª r'En'ªsf cWoIf d~h'n ofSy'Daf, ofSvf 5'Ddfsf
b'uf{dl0f b]jfg, ofof]Svf k"j{cWoIf u+uf/fh /fO{, ;Gtaxfb'/ /fO{
cflbn] cfcfÏgf] dGtJo /fVg'ePsf] lyof] . e"kfn /fO{sf] /rgf
/x]sf]
k'vf{n] egL uPy]Ú af]nsf] uLt hLt]g /fO{sf] ;+uLtdf
snf /fO{, kfj{tL /fO{ cflbn] k|:t't ug'{ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmdsf]
cWoIftf ofof]Svfsf cWoIf s'naxfb'/ /fO{n] ug'{ePsf] lyof] .
|